Przewodnik po zagadnieniach akustycznych


Wszystko o akustyce

 

 

Wszystko co chciałbyś wiedzieć o akustyce, a boisz się zapytać
"DLACZEGO SŁYSZYMY SĄSIADA" - IZOLACJA AKUSTYCZNA POMIESZCZEŃ
Przedostanie się fali dźwiękowej z sąsiedniego pomieszczenia lub z zewnątrz budynku nazywa się transmisją dźwięku. Fala akustyczna transmitowana jest przez ściany, okna, podłogi oraz szczeliny między nimi i zamienia w drgania, które po drugiej stronie przeszkody generują nowe, mniej intensywne fale.

Dźwięki dochodzące od innych lokatorów są tylko przykładem. Brak odpowiedniej izolacyjności ścian i okien powoduje przenikanie także innych dźwięków - hałasu lotniczego, z ulicy czy turbin wiatrowych.

Izolacyjność to parametr określający straty w transmisji, wyraża różnicę pomiędzy poziomem dźwięku w pomieszczeniu, z którego generowany jest hałas, a poziomem dźwięku w pomieszczeniu za przegrodą.

Określając ogólną charakterystykę akustyczną przegrody, izolacyjność określa się za pomocą jednej wartości. Jest to jednoliczbowy wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej, Rw. Nie jest to parametr uzyskany bezpośrednio z pomiaru, a wyznaczany na jego podstawie. Wskaźnik ten jest korygowany w zależności od rodzaju hałasu.

RW (C, Ctr) [dB]
 
RW – wskaźnik ważony izolacyjności akustycznej właściwej przegrody wyznaczony w warunkach laboratoryjnych,
C – widmowy wskaźnik adaptacyjny dla widma płaskiego (np. dla hałasów wewnętrznych bytowych),
Ctr – widmowy wskaźnik adaptacyjny przy przewadze niskich częstotliwości (np. dla hałasów zewnętrznych pochodzących od komunikacji drogowej),
 
RA1 –  wskaźnik oceny izolacyjności akustycznej właściwej dla przegrody wewnętrznej:
RA1 = RW + C [dB]

RA2 – wskaźnik oceny izolacyjności akustycznej właściwej dla przegrody zewnętrznej:
RA2 = RW + Ctr [dB]

R’A1 - wskaźnik oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej
suma ważonego wskaźnika przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej R’w i widmowego wskaźnika adaptacyjnego C
R’A1 = R’W + C [dB]

R’A2 - wskaźnik oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej       
suma ważonego wskaźnika przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej R’w i widmowego wskaźnika adaptacyjnego Ctr
R’A2 = R’W + Ctr [dB]



W warunkach rzeczywistych istnieje wiele dróg przenoszenia dźwięku (rys. 1) między pomieszczeniami. Można wyróżnić przenoszenie bezpośrednie i pośrednie.
Przenoszenie pośrednie drogą materiałową nazywa się przenoszeniem bocznym – odbywa się głównie przez ściany i stropy.

Wskaźnik  R’A1 oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej dla konkretnej przegrody wewnętrznej będzie dodatkowo pomniejszony w stopniu zależnym od:

  • bocznego przenoszenia dźwięku w budynku między pomieszczeniami rozdzielonymi daną ścianą;
  • ewentualnego pośredniego przenoszenia dźwięku (np. nieszczelności lub osłabienia izolacyjności akustycznej  w miejscach połączenia danej ściany z przegrodami bocznymi);
  • jakości wykonawstwa (zwłaszcza jakości wykonania tynków);
  • uszkodzeń ściany przy mocowaniu do niej przewodów instalacyjnych i innych elementów oraz osadzaniu gniazd elektrycznych;
  • niewłaściwego wykonania szczeliny poziomej pod stropem – w przypadku ścian wypełniających.

 
Pochłanianie dźwięku
Fala dźwiękowa docierająca do przeszkody może także zostać przez nią pochłonięta. Własności dźwiękochłonne mają materiały porowate o otwartej strukturze powierzchni. Stopień dźwiękochłonności danego materiału określa się m.in. wskaźnikiem pochłaniania dźwięku aw, który przyjmuje wartości z zakresu 0–1. Jeżeli dla danego materiału aw jest równe 0,6, oznacza to, że materiał ten pochłania 60% energii padającej na niego fali dźwiękowej, a odbija 40%.
Chłonność akustyczna
Intergralną wartościaą do oblicvzenia chłonności akustycznej jest współczynnik pochłaniania dźwięku, chóonność jest sumą iloczynu pola powierzchni elementu ogrniczającego wnętrze ( ściany , okna , sufit itp. ) i właściwego dla tego elementu wskaźnika pochłaniania dzwieku : Apom = S1 × a1 + S2 × a2 + S3 × a3 + …
Pogłos
Z pogłosem w pomieszczeniu mamy do czynienia, jeśli do słuchacza dochodzi oprócz dźwięku bezpośredniego bardzo dużo nakładających się na siebie dźwięków wielokrotnie odbitych. Jeżeli odstęp czasowy pomiędzy kolejnymi odbiciami jest mniejszy niż 50 ms, zlewają się one w jeden ciągły dźwięk. Pogłos mierzony jest wielkością zwaną czasem pogłosu T [s].
Wskaźnik transmisji mowy STI
STI jest metodą obiektywnej oceny zrozumiałości mowy we wnętrzu polegającą na ocenie zniekształcenia modulacji sygnału testowego. Wskaźnik STI przyjmuje wartości z zakresu od 0 do 1, które odpowiadają różnym poziomom zrozumiałości mowy.
 
RODZAJE BUDYNKÓW
TABLICA NR 4. Budynki zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej wg PN-B 02151-3

  • Hotele kategorii **** i wyższej

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Hotele kategorii trzy-gwiazdkowej i wyższej pokoje hotelowe pokoje hotelowe 50 581) 50 2)
    2 korytarz3) 2) 2) 45 30-354)
    3 sale telewizyjne, pomieszczenia klubowe 55 53-585) 55 2)
  • HOTELE NIŻSZYCH KATEGORI I DOMY WCZASOWE

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Hotele niższych kategorii, domy wczasowe pokoje hotelowe pokoje hotelowe 506) 631) 45 30-354)
    2 korytarz3) 2) 2) 45 25-304)
    3 ogólne sanitariaty 2) 2) 50 2)
    4 sale telewizyjne, pomieszczenia klubowe 52 58-635) 52 2)
  • DOMY STUDENCKIE, INTERNATY, DOMY RENCISTÓW

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Domy studenckie, internaty, domy rencistów pokoje hotelowe pokoje hotelowe 506) 631) 45 30-354)
    2 korytarz3) 2) 2) 45 25-304)
    3 ogólne sanitariaty 2) 2) 50 2)
    4 ogólnodostępne pokoje dla rekreacji 50 58-637) 50 2)
    5 sale telewizyjne 50 58-637) 50 2)
    6 czytelnie, biblioteki 50 63 45 2)
    7 pomieszczenia gospodarcze 50 588) 45-509 2)

    9) Przyjmuje się indywidualnie, w granicach podanych w tablicy, w zależności od rodzaju pomieszczenia gospodarczego.

  • ŻŁOBKI, PRZEDSZKOLA

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Żłobki, przedszkola sale dla dzieci sale dla dzieci 50 63 45 25-304)
    2 pomieszczenia gospodarcze 50 58 45-509) 2)
    3 korytarz3 2) 2) 40 25-304)

    9) Przyjmuje się indywidualnie, w granicach podanych w tablicy, w zależności od rodzaju pomieszczenia gospodarczego.

  • SZKOŁY, CZĘŚCI DYDAKTYCZNE DOMÓW KULTURY

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Szkoły, części dydaktyczne domów kultury sale lekcyjne sale lekcyjne 50 63 45 2)
    2) korytarz3) 2) 2) 40 25
    3 świetlica 50 63 50 2)
    4 sale zajęć technicznych (z wyjątkiem warsztatów) 50 6310) 538) 50 2)
    5 ogólnodostępne pomieszczenia sanitarne 2) 2) 50 2)
    6 pokoje nauczycielskie 50 63 50 2)
  • SZPITALE

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Szpitale pokoje choryk z wyjątkiem pokoi w oddziałąch intensywnej opieki medycznej pokoje chorych z wyjątkiem pokoi intensywnej opieki medycznej 50 63 40-454 20-254)
    2) korytarz3) 2) 2) 40 25-254
    3 kuchnie oddziałowe, węzły sanitarne 2) 2) 50 2)
    4 gabinety lekarskie i zabiegowe, pokoje lekarzy i pielęgniarek 50 63 40-454) 2)
    5 pokoje chorych w oddziałach intensywnej opieki medycznej 50 6310 5811) 45-504) 2)
    6 pokoje chorych w oddziałach intensywnej opieki medycznej pokoje chorych w oddziałach intensywnej opieki medycznej 50 58 40 25-304)
    7 gabinety lekarskie i zabiegowe, pokoje lekarzy i pielęgniarek 50 6310) 5811) 45 2)
    8 korytarz3) 2) 2) 40 25-304)
    9 gabinety lekarskie i zabiegowe, pokoje lekarzy i pielęgniarek gabinety lekarskie i zabiegowe, pokoje lekarzy i pielęgniarek 50 63 45 25-304)
    10 korytarz3) 2) 2) 40 25

    4) Większe wartości wskaźnika - zalecane.

  • SANATORIA

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Sanatoria pokoje chorych (hotelowe) pokoje chorych (hotelowe) 506) 631) 45 2)
    2) korytarz3) 2) 2) 40 25-254)
    3 gabinety lekarskie i zabiegowe, pokoje lekarzy i pielęgniarek 50 63 50 2)
    4 gabinety lekarskie i zabiegowe, pokoje lekarzy i pielęgniarek gabinety lekarskie i zabiegowe, pokoje lekarzy i pielęgniarek 50 63 45 2)
    5 korytarz3) 2) 2) 45 25
  • PRZYCHODNIE LEKARSKIE

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Przychodnie lekarskie gabinety lekarskie, zabiegowe gabinety lekarskie, zabiegowe 50 63 45 25-304)
    2 korytarz3) 2) 2) 40 25
  • BUDYNKI ADMINISTRACYJNE

    Lp. Rodzaj budynku Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6 7 8
    1 Budynki administracyjne pokoje do pracy administracyjnej pokoje do pracy administracyjnej 45 63 35 25-304)
    2 pokoje do pracy wymagającej koncentracji i uwagi, gabinety dyrektorskie 50 63 45 25-304)
    3 korytarz 2) 2) 35 20
    4 pokoje do pracy wymagającej koncentraacji i uwagi, gabinety dyrektorskie pokoje do pracy wymagającej koncentraacji i uwagi, gabinety dyrektorskie 50 63 45 25-304)
    5 korytarz 2) 2) 40 25
    6 ogólnodostępne pomieszczenia sanitarne wszystkie inne pomieszczenia do pracy 2) 2) 50 2)



TABLICA NR 2. Budynki mieszkalne wielorodzinne wg PN-B 02151-3

  • Wszystkie pomieszczenia mieszkalne

    Lp. Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6
    1 Wszystkie pomieszczenia mieszkania wszystkie pomieszczenia przyległego mieszkania 511) 582) 50 3)
    2 korytarz, klatka schodowa 3) 534) 50 255)
    3 pomieszczenia techniczne wyposażenia instalacyjnego budynku 566) 587),8) 566) 3)
    4 sklepy, punkty usługowe o poziomie dźwięku A hałasu wewnętrznego LA = 70 - 75 dB 556) 537)
    588)
    556) 3)
    5 punkty usługowe o poziomie dźwięku LA = 70 - 75 dB 55-606),9) 48-537),9)
    588)
    55-605),9) 3)
    6 kawiarnie, jadłodajnie, restauracje (z wyłączeniem dyskotek), kluby 55-609) 48-537),9)
    588)
    57-679) 3)

    1) Stropy w obrębie pomieszczeń sanitarnych przez które przechodzą piony instalacyjne mogą charakteryzować się wartością R'Α1 zmniejszoną o wartość do 4 dB,

    2) Dla stropów w pomieszczeniach sanitarnych wskaźnik L'ηw dotyczy przenikania dźwięków uderzeniowy do pokoi mieszkań sąsiednich, tj. w kierunku poziomym i ukośnym (załącznik A),

    3) Jeżeli taki przypadek wystąpi, to wymagania należy ustalić indywidualnie,

    4) Wymaganie dotyczy budynków o układzie korytarzowym; wskaźnik L'ηw dotyczy poziomu dźwięków uderzeniowych przenikających z ogólnego korytarza budynku do mieszkań w kierunku poziomym i ukośnym(załącznik A),

    5) Zaleca się, aby drzwi miały wskaźnik R'Α1 < 25dB w budynkach o układzie korytarzowym,

    6) Jeżeli widmo hałasu w pomieszczeniu technicznym lub usługowym jest zbliżone do widma przypisanego w normie PN-EN ISO 717-1:1999 wskaźnikowi Ctfi jako wymaganie należy przyjąć wskaźników R'A2 liczbowo równy wartości podanej w tablicy 2,

    7) Wskaźnik dotyczy przenikania dźwięków uderzeniowych z podłogi pomieszczenia hałaśliwego do mieszka (bez względu na usytuowanie w stosunku do mieszkania),

  • POKÓJ

    Lp. Funkcje pomieszczeń rozdzielonych przegrodą Wymagane wartości wskaźników wg tablicy 1, w decybelach
    Stropy Ściany bez drzwi Drzwi
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    L'ηw
    max
    R'Α1 lub DΠΤ,Α1
    min
    R'Α1
    min
    1 2 3 4 5 6
    1 Pokój pomieszczenia sanitarne w tym samym mieszkaniu 3) 3) 35 10)
    2 wszystkie pomieszczenia w tym sanitarnym mieszkaniu poza pomieszczeniami sanitarnymi 45-5111) 5812) 30-3513) 10)

    13) Większa wartość - zalecana.